18 października co roku obchodzimy Dzień Poczty Polskiej w tym również Dzień Listonosza i Dzień Łącznościowca.
Ten dzień upamiętnia utworzenie Poczty Królewskiej przez króla Zygmunta II Augusta w 1558 roku. 18 października to historyczna data dla Poczty Polskiej, bowiem w tym dniu, rozpoczęła swoją działalność. Z tej okazji corocznie odbywa się święto – Dzień Poczty Polskiej.
Kim jest współczesny listonosz, który codziennie dostarcza nawet 26 kg przesyłek – listy, paczki, przekazy. Zmaga się z kaprysami pogody, psami, które dziwnym trafem ich nie lubią i wymaganiami klientów. Mimo wszystko nadal cieszy się szacunkiem, zwłaszcza wśród seniorów – wielu z nich otrzymuje dzięki niemu emeryturę do domu.
Listonosz to osoba, która listy nosi, najważniejszy pracownik Poczty Polskiej. To on dźwiga stosy listów w swojej wypchanej torbie witany przez adresatów z niecierpliwością. W listach są wiadomości dobre i bywają też złe, lecz listonosz o tym nie wie, bo obowiązuje go tajemnica korespondencji. Rozwój bankowości elektronicznej, integracji systemów informatycznych ZUS ( przelewy emerytur i rent na konta), uwolniły w znacznym stopniu listonoszy od dźwigania ciężkich toreb wypchanych nie tylko listami, paczuszkami, a także pieniędzmi. Poza tym powstały firmy, jako prywatni operatorzy pocztowi do obsługi korespondencji masowej, biznesowej i marketingowej. Powstały również paczkomaty, punkty obsługi paczek do nadawania i odbierania paczek.
Od 1 stycznia 2026 r. e-Doręczenia stały się standardem w komunikacji urzędów z obywatelami i firmami, co zmniejsza znacznie ilość tradycyjnych awiz w obwodzie urzędowym, a w konsekwencji ograniczenie zużycia papieru.
Od wieków listonosza – doręczyciela wszelkich wiadomości nazywano posłańcem, umyślnym lub gońcem. W pałacach przesyłano sobie liściki przy pomocy służby. Między posiadłościami posłańcy poruszali się na koniach, przywożąc ważne wiadomości lub polecenia dla Panów na włościach i w miastach.
Fragmenty z historii Poczty
Do powstania Poczty Polskiej przyczyniła się śmierć Królowej Bony w 1557 roku. Król Zygmunt II August musiał utrzymywać stałą i regularną korespondencję
z Włochami, by otrzymać spadek po matce. 18 października 1558 roku władca utworzył Pocztę Królewską, która była pierwszą sformalizowaną instytucją publiczną tego typu. Ustanowiono stałe połączenie pocztowe między Krakowem i Wenecją poprzez Wiedeń, dzięki czemu kraj nad Wisłą przyłączył się do regularnych połączeń międzynarodowych. Wskutek reform zorganizowanych przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego Poczta Polska stała się nawet przez pewien czas europejskim wzorem sprawności organizacyjnej.
Święto Poczty Polskiej po II wojnie światowej i w okresie PRL obchodzone było w pierwszą niedzielę po 18 października. Dawniej nazywano je Dniem Łącznościowca, popularna nazwa to także Dzień Listonosza. Wydarzenie przed laty było bardzo uroczyste, uczestniczyli w nich przedstawiciele najwyższych władz, a relacje zamieszczał każdy dziennik. Dziś data obchodów to 18 października, i choć obchody nie są już tak huczne, to jednak nadal wiele się dzieje. Impreza jest najlepszą okazją do wręczenia odznaczeń w uznaniu za dokonania zawodowe, są to m. in. Złoty, Srebrny lub Brązowy Krzyż Zasługi, Medal za Ofiarność i Odwagę czy Medal za Długoletnią Służbę. Nie brakuje podziękowań dla pocztowców i przemówień delegatów, goście mogą porozmawiać w milej atmosferze, przy dobrym jedzeniu i muzyce.
Październik to również ważny miesiąc dla Poczty Polskiej, ponieważ w dziewiątym dniu tego miesiąca przypada także Światowy Dzień Poczty (obchodzony w naszym kraju od 1956 roku) oraz Dzień Znaczka.
Poczta i telekomunikacja w Polsce połączyły się w jedno przedsiębiorstwo 23 marca 1928 roku, kiedy powołano do życia Polska Poczta, Telegraf i Telefon (PPTiT).
Poczta i telekomunikacja były zawsze ze sobą powiązane w świadomości ludzi. Polska Poczta, Telegraf i Telefon (PPTiT) – polskie przedsiębiorstwo państwowe działające w latach 1928-1991. W 1987 roku przekształcone w państwową jednostkę organizacyjną. Jego zadaniem była eksploatacja wszystkich urządzeń pocztowych, telegraficznych i telekomunikacyjnych.
Rozdzielenie struktur (1991–1992): Wspólne przedsiębiorstwo zostało zlikwidowane na początku lat 90 tych. 4 grudnia 1991, zarządzeniem Ministra Łączności, w miejsce państwowej jednostki organizacyjnej „Polska Poczta, Telegraf i Telefon” powołano dwa oddzielne podmioty gospodarcze: państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej „Poczta Polska” oraz spółkę akcyjną Skarbu Państwa „Telekomunikacja Polska”. W 1992 roku oficjalnie wyodrębniono dwa niezależne podmioty: Poczta Polska i Telekomunikacja Polska S.A.
W internecie posłuchać można wielu piosenek na temat pracy listonosza.
Najpopularniejszą piosenką o listonoszu jest kultowy utwór zespołu Skaldowie „Medytacje wiejskiego listonosza” (słowa: Leszek Aleksander Moczulski, muzyka: Andrzej Zieliński).
Medytacje wiejskiego listonosza
Świat ma co najmniej tysiąc wiosek i miast
List w życiu człowiek pisze co najmniej raz
Ludzie zejdźcie z drogi, bo listonosz jedzie
Zamknij gaz, to co, że za granicą wujka masz
Ludzie zejdźcie z drogi, bo listonosz jedzie
Hamuj, bo rower ten każdy tutaj dobrze zna
Dostaniesz od wujka list
Ja wiem, kto w życiu myśli nie pisze nic
Kto bardzo kocha pisze długi list
Ludzie zejdźcie z drogi, bo listonosz jedzie
Ciężka jest od listów torba listonosza dziś
Ludzie zejdźcie z drogi, bo listonosz jedzie
Może ktoś na ten list czeka kilka długich lat
Dostanie go może dziś
Ludzie listy piszą zwykłe polecone
Piszą, że kochają, nie śpią, klną, całują się
Ludzie listy piszą nawet w małej wiosce
Listy szare, białe, kolorowe…
Kapelusz przed pocztą zdejm.
Tak się kończą Medytacje wiejskiego listonosza.
Zacytuję równie popularną piosenkę dla dzieci i śpiewaną przez dzieci pt.: „Chodzi listonosz” (słowa: Barbara Lewandowska, muzyka: Franciszka Leszczyńska)
Chodzi listonosz
Chodzi listonosz tu i tam,
puka do mieszkań stu.
Ja listonosza dobrze znam,
„dzień dobry” mówię mu.
Dzień dobry, dzień dobry, witam pana!
Czy niesie pan w torbie listy dla nas?
Torba jest wypchana aż do dna;
i dla nas, i dla nas list pan ma
Wysłał marynarz listy dwa,
listy zza siedmiu mórz!
Już je listonosz w torbie ma,
dzieciom odnosi już!
Dzień dobry, dzień dobry, witam pana!
Czy niesie pan w torbie listy dla nas?
Torba jest wypchana aż do dna;
i dla nas, i dla nas list pan ma:
Chodzi listonosz całe dnie,
drogę ma długą, złą.
Więc gdy u ciebie zjawi się,
ładnie przywitaj go!
Dzień dobry, dzień dobry, witam pana!
Czy niesie pan w torbie listy dla nas?
Torba jest wypchana aż do dna;
i dla nas, i dla nas list pan ma.
Wspominam czasem wiejskiego listonosza, który codziennie przemierzał wiejskie drogi, przynosząc zaprenumerowaną Gazetę Robotniczą, Przyjaciółkę, Świerszczyk czy Świat Młodych oraz wszelkiego rodzaju korespondencję. Kiedy odszedł na emeryturę, jego następca już nie był taki pilny, często przekazywał listy w sklepie. Teraz wieś ma skrzynki pocztowe indywidualne i sami mieszkańcy muszą sprawdzać czy coś do nich wrzucił pracownik poczty, poruszający się samochodem służbowym z najbliższej siedziby Poczty Polskiej. Nie wysyłamy pocztówek bo piszemy w komórce SMS, a listy przesyłamy na adres e-mail. Takie czasy, a szkoda bo listy pisane ręcznie, miały zapach perfum, czasem ślady łez, odciski palców i to coś co nigdy nie można przekazać elektronicznie. Koperta ze znaczkiem okazjonalnym, czasem ozdobiona rysunkiem od ukochanego, na którą czekało niejedno serce. Jednak nowoczesne środki przesyłania wiadomości nie mogą zastąpić żywego człowieka, który przyjdzie, pozdrowi adresata, porozmawia o pogodzie, miłym życzliwym głosem zapyta o zdrowie. Jest oczekiwany przez wielu seniorów,wszak nie wszyscy mają konta w banku i pocztę elektroniczną.
Przysłowie Polskie – jedyne jakie znalazłam na temat związany z Pocztą.
– List śmielszy niż język.
Pozdrawiam Teresa W.
