Poezja towarzyszy nam od przedszkola aż do trzeciego wieku. Trzeci Wiek to umowne określenie ludzi na emeryturze, którzy mogą szlifować swoje umiejętności na Uniwersytetach Trzeciego Wieku.
Pierwsze zajęcia z Poezji na SUTW prowadzone przez Zofię Kawę odbyły się w dniu 15 października 2003 r. Często wracam do tych lat spędzonych na SUTW, gdzie na zajęciach w Sekcji Poezji okazało się, że każdy ma w sobie coś z poety, każdemu coś w duszy gra. Coś, co musi wyrzucić z siebie i przy sprzyjającej atmosferze, przelewa swoje myśli na papier.
W Sekcji Poezji robiliśmy to bez skrępowania pod okiem polonistki Zofii, która nie lubiła wierszy rymowanych. Ja jednak od szkoły podstawowej uwielbiałam rymowanki, które łatwo wchodziły do głowy, kiedy trzeba było nauczyć się ich na pamięć. Wtedy nie znałam jeszcze wierszy bez rymów nazywanych wierszami białymi.
Wiele osób przez wieki zastanawiało się nad znaczeniem słowa Poezja.
Moim zdaniem Poezja to słowa, które poruszają w człowieku wszystkie jego fizyczne i duchowe zmysły. To wywołanie takiego stanu ducha w którym czujemy się szczęśliwi i spełnieni.
Co to jest Poezja?
Czy to w duszy granie?
Czy podszepty Aniołów?
Czy tęsknota duszy za utraconym rajem?
Co to jest, że człowiek musi wyrzucić,
To coś z siebie, dla siebie i nie dla siebie.
Wszak od zarania dziejów ktoś rymy układał,
Zapisywał swoje myśli, tworzył i przekreślał wszystko.
Można by rzec staropolskim obyczajem, że:
Proza życia to pokarm dla ciała
A Poezja to duchowa strawa.
A może z laurki dziecięcej dowiemy się co to jest poezja.
Poezja?
Poezja to moja mama,
Poezja to kwiat na łące.
I księżyc na gwieździstym niebie.
I biedronka na czterolistnej koniczynie.
Poezja to chora siostra i troskliwa ciocia.
Poezja to rozbita szklanka,
Albo zużyty pantofel,
Albo zniecierpliwiony przechodzień.
Poezja to wszystko co widzisz dokoła – ale piękniej.
Zamknij oczy. Widzisz? Słyszysz?
Już teraz wiesz?
Co to jest poezja?
Poezja to proza życia oglądana przez różowe okulary.
Powoli odkrywaliśmy różne aspekty pisania poezji. Niektórzy mieli dużą wiedzę na ten temat, z racji swojego wykształcenia lub indywidualnych zainteresowań. Dzięki tym zajęciom wiele osób ujawniło swoje talenty pisarskie, których efekty tutaj zamieszczam na pamiątkę tamtych dni i przeżyć w towarzystwie poezji.
Poezja
Nasze spotkania przy blasku świec
Nastrój, pieszczota słów i serc,
A w wierszach myśli skryte.
Niespotykana więź i moc,
Jaka nas tutaj trzyma.
Chcemy być razem, czy jednak wiesz
Jaka jest tego przyczyna?
Zdradzę wam powód, a nawet dwa –
To wcale nie herezje!
Kochamy obie, wierzcie mi –
I Zofię…..i poezję.
Alicja M.
Częstochowskie rymy
Moje marzenie wielkie, najpierwsze.
Wszystko, co czuję napisać wierszem.
Niech kto chce mówi, że częstochowski…
No i co z tego? Jest także polski.
Że miewa rymy? Że ma przecinki?
Nie przeszkadzają mi twe docinki!
Białego wiersza nie umiem pisać…
Jak bez przecinków mam go przeczytać?
Gdzie się zatrzymać, gdy kropki brak?
Tak pisać wiersze, to mi nie w smak.
Nie idę z modą w sferze poezji
Oj! Zosia pewnie się na mnie zeźli!
Lecz cóż poradzę, talent mnie mija…
Niech białe pisze sobie Zofija!
Ja – nie zwlekając ani godziny –
Do Częstochowy jadę po rymy.
Alicja M.
Poezja
Zapytano nas, czym jest poezja?
Pewien poeta pisał, że „poezja to pachnąca noc majowa”,
A dla mnie to cztery pory roku.
Wiosna – zieleń, różnobarwne kwiaty,
Szczebiot ptaków, szmer strumyka – to liryka.
Lato – gorące, parne powietrze, grzmot i błyskawica,
Zapach siana, złote kłosy nabrzmiałe ziarnem – to erotyka.
Jesień – szarość, wiatrem szarpane bezlistne drzewa,
Strugi deszczu na szybach, listopadowe chryzantemy
i znicze – to elegia.
Zima – śnieżna biel, mróz szczypiący policzki,
Dzwoniące kuligi i nadzieja na bliskie przyjście
wiosny – to sonet.
Taka właśnie dla mnie jest poezja.
Maria K.
Romantyczni zakochani chętnie wyrażają swoją miłość słowami poetów.
Hymn o miłości
Choćbyś dumał i myślał dnie całe
Choćbyś nie wiem jak umysł wytężał
To nie pojmiesz i nie ogarniesz
Potęgi i mocy miłości.
Miłość, to uczucie – mówią zakochani
Miłość, to chemia – mówią naukowcy
Ja wiem, że Miłość – to Stwórca
On stworzył nas właśnie z miłości.
Nie pojmiesz Go i nie zobaczysz
Choć ciągle widzisz Jego dzieła
W każdej chwili i o każdej porze
Miłość możesz wyrazić zmysłami:
Wzrok – to spojrzenie oczu, które mówią kocham
Dotyk – to pieszczota rąk, kiedy dodajemy komuś sił
Słuch – to instrument, odbierający symfonie dźwięków
Smak – to smakowanie potraw, nadających życiu smak
Węch – to znajomość zapachu róży, maciejki, kwiecistych łąk
Wszystko co nas otacza i jest w nas
Wszystko co bierzemy za darmo
Daje nam Miłość z miłości
Byśmy mogli czynić tak samo.
Teresa W.
Miłość
Przeżyłam z Tobą tyle lat
Choć śniegiem i deszczem
Nieraz w oczy wiał mi wiatr
nie nie żal mi tych lat
Twoja miłość otulała
Mnie jak ciepły szal
Pocałunki koiły ból i żal
Cicho szeptane słowa niosły
Nadzieję na dalsze dni
Tak nie żal mi minionych lat.
Maria K.
Matczyna radość
Masz dzisiaj swój dzień w kalendarzu
Życzenia składają Ci dziatki
Byś była zdrowa, szczęśliwa –
Tak, jak to zwykle w Dniu Matki.
Zjedzą podane przysmaki
Przygotowane przez Ciebie,
Pochwalą Twoje ciasto
I myślą, żeś w siódmym niebie.
A potem przez rok cały
O Matce czy pamiętają?
Wciąż zaganiani, w pośpiechu
Na chwilę do Ciebie wpadają.
Nam nie są potrzebne kwiaty
Oraz życzenia od święta
Więcej radości da Matce
Twarz Twoja wciąż uśmiechnięta.
Alicja M.
Koleżanka Marianna Ewa K. przypomniała nam zasłyszane przez nią powiedzenie o poezji: „Słowo jest poezją życia”
Tworzyliśmy różne wiersze, także okolicznościowe na życzenie naszej nauczycielki.
Wena
Przyszła do mnie Wena
W przykrótkiej sukience
Z taką propozycją
By nie pisać więcej.
Pokornie prosiła:
„Zlituj się kobieto!
Nie męcz mnie rymami-
Stawiam temu veto!”.
„Miej nad ludźmi litość-
Zważ na gusta człeka!
Wszak dzisiaj od rymów
Cały świat ucieka”.
Podrzemała w fotelu…
I nim się wyspała
Właśnie dla niej w tym czasie
Ten wiersz napisałam.
Alicja M.
Byłeś
Byłeś kapłanem, mistykiem,
odwiedziłeś cały świat
Ewangelizowałeś całe narody
uczyniłeś w kościele „wiosnę”
zdobyłeś prawie wszystko o czym marzyłeś:
oparł Ci się jeno Chiński Mur
i Moskiewskie Kuranty.
Marianna Ewa K.
Róża
Chciałabym napisać piękny wiersz
Taki wiersz co by wzruszał
Pieścił rozczulał w duszę właził bez wahania
Żeby słowa zamieniły się w motyle kolorem zbryzgane
Żeby każda literka była cząstką mojego wzruszenia
Żeby wszystkie odcienie miłości czaiły się w podtekście
A w tytule róża czerwona w miłości kolcem skaleczona
Danuta O.
Ilustracja Danuty Orskiej malarki i poetki na SUTW.
Jesień
W drzewach jesieni
mieszka skrzat bajkowy
co strąca liście
przechodniom pod nogi
porannym mgłom rozczesuje włosy
oswaja pszczoły
z ptakami pogada
jarzębinom zawiesza korale
topolom figle płata
z kasztanów robi ludziki
dębom żołędzie podkrada
a kiedy wieczór nadchodzi
zasypia, na huśtawce utkanej
ze srebrnej pajęczyny
i śni o zimie.
Marianna Ewa K.
Na cmentarzach można znaleźć wiele ciekawych napisów na płytach pomników. Opłakujący tych co odeszli, z wielkim smutkiem i uczuciem układają słowa na pożegnanie najbliższych osób, których już nie zobaczą na ziemi.
Ci, którzy odeszli, są jak ścięte drzewa
Pozostawiają pustkę w krajobrazie,
W miejscu ich spróchniałych pni
Wyrastają nowe, młode, giętkie,
Pną się ku słońcu, kwitną, owocują,
Każdej jesieni zrzucają pożółkłe liście,
Przez całe lata czekają, czekają……na ścięcie.
Na cmentarzu przy ul. St. Wyszyńskiego jest napis na płycie pewnego grobu :
Przez noc droga do świtania
Przez wątpienie do poznania
Przez błądzenie do mądrości
Przez śmierć do nieśmiertelności.
Autorem jest Roman Zamarski (1822–1867), poeta, folklorysta.
Dzień „Wszystkich Świętych”
Święte dusze w zaświatach
To słudzy wybrani przez Boga
Cierpieniem okupili świętość
Pośrednicy między niebem a ziemią
Orędują za nami nieustannie
Są święci znani tylko Bogu
Świat o nich nic nie wie
Żyli nie rzucając się w oczy
Pogardzani, popychani przez tłumy
Przez życie szli z miłością w sercu
Nie wiemy kim są dla Boga
Bliscy wspominani w dniu świętych
Pamiętamy kim byli dla na
Wysyłamy modlitwy za wszystkich
Których na ziemi już nie ma.
Teresa W.
Pamiętajmy o poetkach z SUTW tworzących w latach 2003 -2011, które odeszły z tego świata. Teraz zapewne tworzą w zaświatach poezję niebiańską : Danuta- Misia Kępińska, Nina Jeleńkowska, Halina Jurewicz oraz Zofia Kawa nasza nauczycielka. Do nich należy też Danuta Grzesik, która ilustrowała nam wiersze. Odkryła swój talent na SUTW, pod okiem malarki Barbary Muchy – Brodzińskiej.
W miesiącu grudniu przeżywamy co roku miłe chwile z Mikołajem, świętami Bożego Narodzenia i oczywiście z panem Sylwestrem na balu.
Gwiazdka
Zaświeciła gwiazdka
Widzę ją przez szybę
Mrugnęła, usiądźmy, Wigilię zjeść trzeba.
Połączmy swe dłonie w radosnym uścisku
Złóżmy sobie życzenia, śpiewajmy kolędy.
Jesteśmy!
Puste miejsce wciąż czeka
Nigdy nie wrócisz
Usiądzie na nim pamięć
Nie będzie puste.
Biały opłatek lśni w dłoni
Miłość oblewa nasze serca
Piękniejemy we wzruszeniu
Kochamy, jest nam lżej.
Marianna Ewa K.
Kiedyś, gdzieś, ktoś, powiedział:
Poezje piszą ludzie nieszczęśliwi.
Człowiek szczęśliwy nie pisze nic.
Kiedyś mówiono, że prawdziwi poeci nie zapisują swoich wierszy tylko je recytują z pamięci. Dzisiaj wolą je zapisać w komputerze i wysłać e-mailem do wydawcy.
Maria M. filozofka z zamiłowania na SUTW powiedziała nam sentencję na temat samotności:
Samotność jest przeznaczeniem wszystkich wybitnych duchów.
Od czasu do czasu nad nią boleją, lecz zawsze ją wybiorą jako mniejsze zło”
W samotności pisze się najlepiej, kiedy słowa same cisną się go głowy i nikt ich nie zakłóca. Z literatury wiemy, że niektórzy poeci nastrajali swoje umysły przy pomocy muzyki, czekając na natchnienie. Byli też tacy, którzy prosili o pomoc Aniołów w doborze odpowiednich słów do swoich utworów.
Papusza – Poetka Romska. Prawdziwe jej nazwisko to Bronisława Wajs
z domu Zielińska, korespondowała z Julianem Tuwimem, który kiedyś powiedział o sobie te słowa:
„Na poezji znam się tyle, co ptaki na ornitologii”
W naszym kraju mamy wielu poetów utalentowanych klasyków tego gatunku literatury. Jest też wielu wielbicieli poezji i wielu amatorów tworzenia jej na przykład na Uniwersytetach Trzeciego Wieku. Jak twierdzą żartownisie – pisać każdy może, czasem lepiej lub czasem trochę gorzej.
Czy poezja i wiersz to to samo?
Pojęcia „poezja” i „wiersz” często używamy zamiennie, jednak nie oznaczają tego samego. Poezja jest pojęciem nadrzędnym, określa cały obszar twórczości poetyckiej. Wiersz natomiast to konkretna forma tekstu, pojedynczy utwór zapisany w wersach. Możemy więc powiedzieć, że poezja składa się z wierszy.
W Internecie znaleźć można wiele słów określających poezje. Rodzaje poezji ze względu na tematykę: np. Poezja metafizyczna, Poezja liryczna, Poezja miłosna, Poezja satyryczna i najbardziej lubiana przez większość, to Poezja śpiewana. Festiwale piosenki autorskiej i poezji śpiewanej odbywają się w naszym kraju w różnych miastach w wykonaniu aktorów i piosenkarzy, już od wielu lat. Moim ulubionym wykonawcą był Marek Grechuta, Stanisława Celińska, Magda Umer i Krystyna Janda.
Poezja śpiewana jest gatunkiem muzyki, którego nazwę spopularyzował krytyk muzyczny i językoznawca Andrzej „Ibis” Wróblewski. Termin ten określa utwór słowno-muzyczny oparty na wierszu lub tekście poetyckim wysokiej próby, z muzyką podkreślającą jego wagę i wzmacniającą przekaz. Poezję śpiewaną charakteryzuje bogata interpretacja. Poezja śpiewana jest terminem silnie zakorzenionym w polskiej kulturze i muzyce rozrywkowej.
Poezja ma swój Światowy Dzień obchodzony co roku 21 marca.
Święto zostało ustanowione przez UNESCO jesienią 1999 roku. Jego głównym celem jest promowanie czytania, pisania, publikowania oraz nauczania poezji, a także wspieranie lokalnych i międzynarodowych ruchów poetyckich.
Wydawnictwa:
„Poezja polska od średniowiecza do współczesności” – Antologia wydana przez Wydawnictwo Sara Warszawa w 2001 r.
Pierwszy utwór w tym wydawnictwie to „Bogurodzica” – ostatni „Drogi kąciku porad”
„Poezja religijna” – Antologia wydana przez Twoje Wydawnictwo Warszawa w 2010 r.
Przysłowia Polskie Wydawnictwo Videograf Edukacja, Katowice w 2004 r.
– Wtenczas gładki wiersz się leje, gdy się winem mózg zagrzeje.
– Każdy poeta całe życie goły.
– Poeta z prawdą nie zawsze w zgodzie.
– U dobrego pisarza nie ma złego pióra.
– Jaki lud, taki wieszcz.
Pozdrawiam Teresa W.
